2 - ذكر خدا در سرزمين منى در روايات متعددى مىخوانيم كه منظور از ذكر خداوند در اين ايام ، تكبير مخصوصى است كه بعد از نماز ظهر روز عيد قربان گفته مىشود ، و تا پانزده نماز ادامه دارد ( يعنى بعد از نماز صبح سيزدهم خاتمه مىيابد ) و آن اين ذكر است اللَّه اكبر اللَّه اكبر ، لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر ، اللَّه اكبر و للَّه الحمد ، اللَّه اكبر على ما هدانا ، و اللَّه اكبر على ما رزقنا من بهيمة الانعام ( 1 ) ضمنا در پاره اى از روايات تصريح شده كه تكبير در اين پانزده نوبت مخصوص كسانى است كه در سرزمين « منى » و ايام حج باشد ، اما كسانى كه در ساير بلادند اين تكبيرات را تنها بعد از ده نماز مىخوانند ( از نماز ظهر روز عيد شروع مىشود و به نماز صبح روز دوازدهم ختم مىگردد ) ( 2 ) . قابل توجه اينكه روايات تكبير شاهد ديگرى است بر اينكه « ذكر » در آيات فوق ، جنبه كلى دارد و مخصوص ذكر خدا به هنگام « قربانى كردن » نيست هر چند اين مفهوم كلى شامل آن مصداق نيز مىشود ( دقت كنيد ) . 3 - فلسفه و اسرار عميق حج ! . مراسم پرشكوه حج - همچون عبادات ديگر - داراى بركات و آثار فراوانى

--> ( 1 ) در بحار الانوار جلد 99 صفحه 306 حديث فوق از امام موسى بن جعفر ( ع ) نقل شده است . ( 2 ) بحار الانوار جلد 99 صفحه 307 .